Maneho Social (2)
Wednesday, June 4th, 2008Parti IV(b) di e Analisis di Programa di Gobernacion di MEP di 2001
Esaki ta e di dos parti di e cuarto capitulo den e serie di articulo cu Partido Democracia Real ta preparando caminda nos ta analisa e intencionnan y e promesanan di partido MEP y compara esakinan cu locual a sosode durante e ultimo 6 pa 7 aña durante nan Gobernacion.
E capitulo aki ta hiba e titulo “Maneho Social”, y e ta consisti di cuatro seccion, cual nos ta analisando un pa un. Como cu e capitulo aki ta uno basta largo y ta trata hopi punto, e ta wordo presenta den dos articulo, consistiendo di dos seccion cada un.
Ayudo Social. Den e segmento aki partido MEP ta delinea nan vision pa loke ta trata esnan cu pa un of otro motivo no ta traha. E pensamento cu por saca for di e seccion aki ta cu gobierno lo trata na stimula lo mas tanto hende posibel pa drenta den e mercado laboral (“Ayudo social mester ta un yudanza temporal pa yuda un persona mientras e ta buscando trabao, mientras cu mester traha den inverti den capital humano envez di subsidio”). Esaki ta un filosofia cu tin sentido y cu ta rekeri dos parti esencial pa por funciona.
E prome factor necesario ta cu e ciudadano mester hanja incentivo real pa bai traha. Esey ta encera cu e condicionnan di trabao mester ta atractivo p’e. Esaki ta inclui e salario, pero tambe un pensioen pa e trahador. E pensioen den sector priva mester wordo introduci pa caba. Naturalmente otro aspectonan, manera un trato husto, seguridad, etc. tambe ta hunga un rol.
E otro factor necesario ta cu e mester ta atractivo pa e dunador di trabao pa e tuma e persona en cuestion na trabao. Na Aruba, e ultimo parti aki hopi biaha ta wordo neglisha pa nos mandatarionan simplemente pasobra cu nan pensamento tin e tendencia di ta populista envez di realistico. Pesey ta necesario pa e leynan laboral mester wordo flexibiliza pa asina trece un mihor balance. Na mes momento, nos sistema di educacion mester wordo mehora pa e produci trahadornan productivo. Actualmente nos educacion ta laga hopi di desea.
Ta menciona cu “Gobierno lo duna incentivonan pa esnan cu limitacion por ser inclui den e proceso laboral”. Atrobe, un idea bon, pero te asina leuw cu nos sa, esaki no a wordo hasí.
Naturalmente semper ta bai tin algun persona cu no por integra den e proceso laboral, y pa nan mester tin ayudo di parti di nos sociedad. Den algun caso nos por mira cu esaki ta sosode, pero den otro ocasion nos por wak cu subsidionan na instancianan caricativo ta wordo corta y/of no ta wordo pagá como debe ser.
Un aspecto importante den percura pa esnan mas vulnerabel ta pa hiba un politica di controla inflación. Den esaki nos por a constata cu Gobierno ta e principal culpabel di un inflación record na nos pais. Esaki apesar a wordo avisa na varios ocasion di antemano pa cu e consecuencianan di nan decisionnan.
E seccion aki ta termina bisando: “Gobierno ta conciente cu e condicionnan pa un mihor desaroyo social ta mara na un bon desaroyo economico, unda ta controla gastonan, un deficinición di nos capacidad di carga (población), vivienda pa esnan di menos recurso y cu limitacion y introduccion di e ley di ordenanza teritorial pa zonifica nos pais”. Probablemente tur persona na Aruba lo ta di acuerdo cu e ponencianan aki. Lamentablemente mester conclui cu Gobierno no a hasi nada, pero nada pa cumpli cu nan mesun plan.
Desaroyo economico na Aruba ta descabeyá caminda no ta tene ningun cuenta cu nos capacidad di carga, di control di gasto nos no a mira nada ainda, mientras cu e ley di ordenanza teritorial tin cinco pa seis aña caba tirá den un laatchi.
Organizacionnan social. E sección aki ta habri ta bisa: “Den su maneho gobierno lo bai traha mas riba su relacion cu nos hendenan, e.o. por medio di centronan di bario y otro organizacionnan social, al igual cu esunnan deportivo y cultural. Den e cuadro ey, lo promove y stimula voluntarismo den tur e distritonan di Aruba”. Aki por ta corto: No solamente e ayudo nan instancianan caricativo a bira menos di parti di gobierno, nos por a hasta constata cu gobierno a introduci algun reforma fiscal na Januari 2008, caminda ta perhudica comerciante cu kier hasi donacion na instancianan caricativo. Tur esaki pa motivo di e gastonan excesivo di nos aparato gubernamental y e consecuente sed pa mas placa.
Mas aleu e sección ta menciona e necesidad di bini cu programanan recreativo y pa yuda forma lider entre nos hubentud. Aki mester menciona un iniciativa positivo di parti di gobierno cu ta creación di Parlamento Hubenil. E programa aki sigur ta dunando su frutonan, y merece e sosten di futuro gobiernonan.
Na otro banda tin hopi necesidad ainda pa actividadnan positivo pa nos hubentud. Nos por mira con embaraso hubenil, uso di droga entre hoben, formacion di gang, sectanan satanico, etc. ta aumentando cada dia mas na Aruba. Ta e tipo di desaroyonan aki ta forma e peliger mas grandi pa nos pais, y lo mester wordo atendí na un forma organiza, y cu participacion di tur sector di nos comunidad.
Ta den casonan manera esaki ta bira obvio con e prioridadnan bruhá di nos Gobierno ta perhudicando nos pais. Envez di gasta tur placa di comunidad na beneficio di amigo, famia y campañador, ta educación y guia na hubentud mester hanja mas recurso. Esaki ta conta mescos pa e.o. polis tambe.
Te ainda, den tur e capitulonan cu nos a analisa, ta un tema ta bin bek cada biaha: E gastonan exorbitante di aparato gubernamental debí na nepotismo ta stroba gobierno di eherce su funcion como debe ser. Como cu tur e pueblo su recursonan ta bai pa beneficia amigonan politico, no ta resto suficiente pa atende cu e necesidadnan grandi di nos comunidad.
Serge Mansur
Partido Democracia Real