Archive for January, 2009

No Comments »

Minister Rudy Croes mester siňa controla su emocionan

Wednesday, January 21st, 2009

E responsabilidad y e necesidad pa domina emociona, envez di permiti emocion dominabo ta necesario pa tur ser humano, specialmente adulto. Ora cu un adulto alcanza un posicion di hopi responsabilidad e ta bira hasta mas importante. E colmo di esaki ta si un persona yega na e posicion di un mandatario di un pais.

 

Esaki ta trece nos na e situacion caminda nos Minister di Husticia ta expresa publicamente cu Hero Brinkman merece un golpi na su cara (su palabranan exacto tabata mas peor). Naturalmente, nos tur como Arubano ta hanja e expresionnan di sr. Brinkman completamente for di sla. Sin drenta den e discussion cu si tin of no tin corupcion na Aruba, e hecho cu e figura aki ta bai te na Merca pa daña Aruba su reputacion ta obvio cu su metanan ta puramente negativo.

 

No tin duda cu Sr. Brinkman ta un persona cu ta carece di honor, y cu e ta hasi e cosnan aki unicamente pa gana simpatia serca e votadornan mas radical na su Pais. Obviamente hendenan drechi no mester duna ni e ni su palabranan importancia. Cu e palabranan ta hasi dolor ta sigur, y cu nos tur tin gana di reacciona tambe ta berdad, pero como adulto nos mester realiza cu door di reacciona emocionalmente nos ta hasi e situacion pio.

 

Cu nos Minister di Husticia, cu ta responsabel pa salvaguardia nos estado di derecho y nos leynan, ta bisa abiertamente cu e tin gana di comete un acto ilegal (esta dal sr. Brinkman) ta bergonzoso, y ta tipico di e forma emocional y infantil cu varios di nos mandatarionan ta actua y papia. E ta pone nos corda Minister Wever caminda cu e ta purba hustifica su agression  violento door di insinua cu su custumbernan ta mas importante cu nos leynan.

 

Ta e propio tipo di expresion y actuacion asina di parti di nos mandatarionan ta hunga un rol importante den e deterioro den nos sociedad. Durante e ultimo 7 añanan nos a wordo confronta cu un serie di actonan ilegal e inmoral di tanto nos mandatarionan como nos parlamentarionan. Cu e tipo di cosnan aki ta sosode na tur pais di mundo ta berdad. Pero hecho ta cu na otro paisnan desaroya esnan cu ta actua asina ta wordo tení responsabel, y ta wordo castigá hasta door di nan propio coleganan di partido. Aki na Aruba Premier Oduber no solamente ta bin ta tolera e inmoralidad e ilegalidad aki, pero hasta ta defende esaki.

 

E ora ey ta di compronde cu e status di Aruba den Reino a deteriora drasticamente. E Gobierno aki no solamente a converti Gobierno di Aruba den un Gobierno limosnero, pero tambe den un Gobierno moralmente bancarota. Esaki a hasi nos pais su posicion den Reino sumamente debil, y ta pone cu nos ta wordo hala un banda ora yega na decisionnan importante cu ta toca nos.

 

Partido Democracia Real ta priminti di traha duro pa drecha e imagen di nos pais door  di mehora no solamente e situacion financiero y moral di nos aparato gubernamental, pero tambe door di brinda henter nos comunidad un Mihor Calidad di Bida.

 

 

Serge Mansur

Partido Democracia Real

No Comments »

Un mihor Calidad di Bida pa nos Comunidad

Wednesday, January 21st, 2009

Rond mundo tin un tendencia di subida di prijs di tanto cuminda como combustibel. Esaki ta un fenomeno cu tur pais ta bringando cune pa varios aña caba, y e espectativa ta cu esaki lo sigui ta un reto pa Gobiernonan  rond mundo pa e añanan venidero. Aunke cu e crisis financiero/economico a pone algun prijs baha temporalmente, esaki no a yuda nos población.

 

Simplemente bisá, e fenomeno aki ta hasi bida mas caro pa hende. Y esaki tin como consecuencia cu esnan di menos entrada ya no ta alcanza pa paga consumo di awa y corriente y logra cumpra e cuminda necesario tur luna. Naturalmente tanto awa y corriente como cumindo ta necesidad cu ta indespensabel pa un persona por mantene un calidad di bida acceptabel.

 

Na basta lugar rond mundo durante e ultimo añanan nos por a wak disturbionan social pa motivo di e prijs di cuminda. Hasta na paisnan manera Merca e desaroyo aki ta creando tension. Obviamente un desaroyo (crisis?) di e indole aki ta rekeri di creatividad, iniciativa y capacidad di parti di esnan cu ta carga e responsabilidad di maneha un pais.

 

Na Aruba, for di basta aña caba varios instancia ta bin ta advertiendo Gobierno riba e maneha irresponsabel cu e ta bin ta hibando. Un maneho sumamente ineficiente y cu ta derama demasiado di e recursonan financiero di nos comunidad. Gobiernonan a wordo avisa cu e maneho aki, di gasta demasiado placa, traha ineficientemente, fia placa pa loco, etc. lo bai tin su consecuencianan pa nos pais.

 

Pero ni e gobiernonan di AVP/OLA, ni esnan di MEP no kier a scucha.

 

Wel, awe nos a yega na un punto cu e biento cu nos a sembra ayera a bini bek no nos como horcan.

 

Awe nos ta bibando cu un serie di medida cu ta strangulando nos comunidad y nos economia. Manera a wordo trecí dilanti caba, aña 2007 nos pais a conoce un inflacion hamas bisto di mas di 10%, y esey a continua fuertemente na 2008. Esaki ta principalmente debí na e introduccion di e afamado BBO.

 

Nos sa cu e causa principal di e inflacion aki ta BBO, como cu esaki ta e unico factor cu ta diferencia nos for di otro paisnan den nos region cu a experiencia un inflacion hopi mas abou (Corsow tabatin un inflacion di menos di 3% na 2007).

 

Gobierno tin e responsabilidad awor pa hasi tur su esfuerzo pa suavisa e efectonan di e desaroyonan internacional riba nos poblacion (envez di empeora e situacion manera tabata e caso durante e ultimo añanan).

 

Basicamente tin tres manera pa por alcanza esaki, y cada un di esakinan mester tin e efecto cu e ciudadano su entrada ta alcanza pa e por cumpra/paga pa e locual e tin mester pa hiba un calidad di bida acceptabel.

 

 

 

 

  1. Hisa entrada. Esaki ta e alternativa mas popular, pero probablemente menos efectivo. Atravez di e añanan rond mundo a wordo demonstra cu hisamento di salario na un forma artificial (imponé door di Gobierno) ta hasi mas danjo cu bon. Cada ken nan Aruba por puntra su mes si tur e hisamento di minimum loon e ultimo añanan a yuda su situacion. Ahustenan na minimum loon mester sosode, pero a base di aumentonan incremental, responsabel, y esakinan mester bai man den man cu aumento den productividad.
  2. Disminui e peso di e aparato gubernamental riba nos comunidad. Esaki ta probablemente e paso mas importante cu por wordo tuma pa un gobierno. E gastonan exorbitante di nos gobierno laat of trempan ta sali for di e saco di nos ciudadanonan. Aunke semper gobierno ta purba laga parce cu e famoso “schoudernan hancho” ta bai carga e peso di e serie di medida cu nan a introduci, na final di dia ta pueblo ta paga pa e mal gobernacion di e partidonan tradicional. Na final di dia, nos comunidad ta mucho chikito pa paga pa un aparato gubernamental asina grandi, costoso e ineficiente. E aparato mester wordo hasi eficiente, y limita na sirbi nos pueblo envez di forza e pueblo sirbi e aparato gubernamental.
  3. Baha/mantene prijs. Introduccion of ampliacion di control riba prijs ta un error enorme. Nos por a mira na nos mes pais cu caminda cu politiconan tradicional ta mete, cos ta bai robez. Y no solamente cu nos gobernantenan no por wordo confia cu un tarea asina importante y grandi, pero nos por wak rond di nos kico e tipo di controlnan aki ta crea (mira Venezuela, Cuba, etc.). Door di baha prijs artificialmente bo ta hanja scarcedad, falta di competencia y sufrimento pa nos comunidad. Ta obvio cu e tipo di medidanan aki ta zona popular den orea di hopi hende, a lo largo nan lo perhudica exactamente esnan cu nan mester yuda.

 

 

Dia 29 di Mei, 2008 a sali un rapport conhunto di OECD (Organization forEconomic Cooperation & Development) y FAO di United Nations (Organizacion di cuminda), caminda nan ta pronostica cu prijsnan di cuminda lo keda halto pa por lo menos e proximo decada. Esey ta nifica cu nos mester di lidernan dinamico, proactivo y creativo cu lo atende e asunto aki agresivamente envez di sigui hasi e mesun erornan di semper y spera cu un milager lo cai for di shelo y scapa nos.

 

Nos Gobierno ta bin ta hibando un maneho sumamente eratico pa basta aña caba, caminda ta obvio cu no tin un vision cla kico kier logra u con tin pensa di logra esaki.

 

Pa Democracia real e combinacion di e sigiente factornan lo ta esnan necesario pa suavisa e efectonan negativo di e desaroyonan internacional riba nos comunidad:

 

1:   Baha e peso di prijs di awa y coriente riba nos pueblo. Esaki mester wordo logra door di baha e dependencia di nos pais riba asina-yamá Fossil Fuels. Esaki a wordo trecí dilanti tambe door di Banco Central den su reunion cu Parlamento dia 28 di Mei. Companíanan manera Elmar mester encurasha e uso di energia solar y di biento den hogarnan di nos comunidad. Gobierno mester encurasha (y duna incentivo) pa nos comunidad usa mas tanto vehiculonan, airco, frigidaire etc. di alta eficiencia.  Tambe mester concientiza nos comunidad tocante uso di energia mas eficiente, tanto den transporte como den hogar.

 

2.   Baha e peso financiero di Gobierno riba nos ciudadanonan. Nos gobierno ta existi pa sirbi nos pueblo, y tin e responsabilidad di hasi esaki na e forma mas eficiente posibel. Lamentablemente, atravez di e añanan e partidonan tradicional a hasi di e aparato aki un monstruo cu a perde for di bista su tarea principal. Nos mester streamline gobierno bek pa asina e pagador di belasting hanja e infrastructura, e educacion, e seguridad y e servicionan cu e merece a cambio di su contribucion financiero. Esaki lo tuma algun aña, pero e por wordo logra! Cu tempo e peso di belasting lo por wordo alivia pa e trahador Arubano por retene mas di su placa, envez di entreg’e na gobierno pa e wordo malgasta.

 

3.   E sueldo minimo mester wordo maneha na un forma responsabel pa compensa e pueblo trahador pa aumentonan normal di costo di bida, y tambe pa refleha aumentonan di productividad den nos forza laboral.

 

Implementando e strategianan aki, nos por logra un mihor calidad di bida pa nos comunidad sin mester di introduci medidanan populista cu a lo largo lo perhudica net esnan di menos recurso.

No Comments »

Fortalece nos Institutonan Democratico

Wednesday, January 21st, 2009

Den un democracia berdadero ta necesario pa e sistema ta mas fuerte cu individuonan.

 

Cu esaki mi kier bisa cu mester tin controlnan estableci cu lo percura pa stabilidad hasta durante e periodonan cu tin individuonan menos capaz den posicionnan di poder.

 

Antes esaki tabata e caso na Aruba, pero e controlnan aki, hunto cu e organizacionnan cu mester percura pa e controlnan aki a deteriora atravez di e ultimo 20 añanan. Nos tur por a mira cu, especialmente durante e ultimo añanan, nos gobernantenan a bin ta intima oponentenan politico, introduci leynan deficiente, ignora advies tanto di instancianan gubernamental como di instancianan di sector priva, y generalmente hiba un gobernacion completamente los di e interes di e comunidad Arubano.

 

Pa mi persona, y pa Partido Democracia Real ta un prioridad pa nos fortalece e instancianan cu mester fungi pa conseha y controla gobierno, tanto paden, como pafor di e sector publico.

 

Esakinan ta inclui no solamente instancianan manera Algemene rekenkamer, Raad van Advies, y Centrale Accountantsdienst, pero tambe instancianan manera nos Parlamento, Kamer van Koophandel, ATIA, Stimaruba, CAS, FTA, etc.

 

Tur e diferente organizacionnan aki (y otronan) tin un rol masha importante pa hunga den nos sistema democratico.

 

Na prome lugar ta bini nos Parlamento. E organo aki ta e prome yama pa controla Gobierno, y pa percura cu e interes di comunidad (cu ta wordo representa pa Parlamento) wordo tuma den consideracion. Pa mucho anja caba e organo aki ta wordo yena cu persona sin e preparacion pa compronde e leynan cu nan ta trata, y sin e forza di caracter pa para den nan zapato pa defende e interes di nos comunidad. Esaki no ta algo cu nos partido su so por cambia den un periodo di gobernacion, pero si nos parlamentarionan (hunto cu parlamentarionan di otro partidonan nobo) por cuminsa duna e ehempel positivo na e partidonan tradicional. Mientras cu Democracia Real ta sigui crece den e añanan benidero lo nos percura pa un funcionamento corecto di nos Parlamento.

 

E instancianan oficial di control, manera Centrale Accountantsdienst y Algemene Rekenkamer atravez di e ultimo anjanan a wordo debilita sistematicamente. Hopi biaha ta parce cu e actual gobernantenan ta considera e organonan aki nan enemigo.  Esaki a manifesta su mes varios biaha caba, caminda cu e organonan aki no ta hanja ni e personal ni e recursonan necesario pa eherce nan trabou como debe ser.

 

Den sector priva comerciantenan ta paga profesionalnan pa bin controla nan negoshi, pasobra ta logico cu bo no por drecha un problema tanten cu bo no ta altanto di dje. Door di ignora problema y strobe investigacion bo ta creando e ambiente den cual irregularidad por tuma lugar. Aki nos por pensa riba benta di rijbewijs y permiso, fraude den landslaboratorium, etc.

Partido Democracia Real lo percura pa e instancianan en cuestion lo ricibi e hermentnan necesario pa por eherce nan trabao, y tambe cu nan lo wordo duna acceso den tur departamento di e Gobierno di nos pais. Ta importante pa nos comunidad (por fin) por hanje e seguranza cu su placa di belasting ta wordo gasta y inverti na un forma honesto, transparente y eficiente.

 

E mesun respet y consideracion lo mester wordo duna na instancian di conseho manera Raad van Advies, Sociaal-Economische Raad, Centrale Bank van Aruba, Kamer van Koophandel, etc. Tur e instancianan aki tin tarean importante pa eherce, y mester wordo uza mas efectivamente pa Gobierno.

 

Tempo cu mi tabata eherce e function di presidente di ATIA, mi a trece dilanti na hopi ocasion cu den mi concepto nos democracia no mester existi unicamente un dia cada cuatro aña. E mester ta un democracia continuo, un democracia real! Cu esaki mi kiermen cu un Gobierno mester continuamente update su mes tocante e desaroyonan den sector priva pa asina por tuma decisionnan corecto. Tambe ta importante pa ricibi e informacion aki di tur sector di nos comunidad. Esaki ta nifica scucha comercio, scucha representantenan di sector laboral, scucha esnan cu ta representa consumidor, esnan cu ta boga pa medio ambiente, etc.

 

Cada un di e sectornan aki tin puntonan valido pa trece dilanti. Un Gobierno su responsabilidad ta pa tuma tur e interesnan aki na consideracion, y yega na un decision bon balanza, usando tur e informacion obtenibel.

 

Aki nos ta mira cu nos gobierno actual ta bin ta fayando barbaramente. Nan tin e mal custumber di scucha un grupito di persona ayega na nan, y ignora tur critica y sugerencia cu ta bini for di otro skina. E custumber aki a conduci na introduccion di varios ley cu a resulta pesimo pa e comunidad Arubano.

 

Democracia Real ta boga pa un comunicacion continuo entre Gobierno, y sector priva. Esaki lo trece e Gobierno mas serca di nos comunidad, y como tal lo hasi Gobierno mas transparente, mas dinamico y mas efectivo.

 

Door di fortalece e organonan menciona aki riba, Gobierno di Aruba lo funciona mihor, y lo sirbi nos comunida mihor. Nos ta conciente cu no ta facil simper pa mester ricibi critica, pa cambia un concepto di ley, of pa hanja un conseho negativo, pero ningun hende nunca a bisa cu ser gobernante ta facil.

 

Partido Democracia Real ta prepara pa hasi e trabou dificil di goberna e pais aki, y pa hasi esaki na un forma realmente transparente, honesto y eficiente.

 

Ta unicamente door di traha duro y huicioso nos por alcanza un mihor calidad di bida pa e diferente segmentonan cu hunto ta forma e comunidad di Aruba.