Archive for February, 2008

No Comments »

Contesta di Serge Mansur na e mas recien relato di prensa anonimo di Partido MEP.

Saturday, February 23rd, 2008

A coward, a most devout coward, religious in it.

-William Shakespeare

Recientemente Democracia Real a publica e prome segmento di e serie di articulo caminda nos ta analisa e programa di gobernacion di MEP, y compara esaki cu e realidad di locual a sosode e ultimo 6 añanan.

Nos a haña hopi reaccion positivo riba esaki, como cu esaki ta un iniciativa ful nobo. Nos no ta grita of ataca hende, ni ataca nan famia. Locual nos ta hasi ta simplemente analisa si locual a wordo primintí a wordo cumplí cun’e. Obviamente, priminti algo sin cumpli ta simplemente gañamento.

Parce cu e iniciativa aki a pone algun persona den partido MEP bira masha nervioso mes. Atrobe un di e autornan cobarde y anonimo di e partido a dicidi di ataca tanto mi persona como nos partido. Pakico tanto nerviosismo? Wel, simplemente pasobra nan sa masha bon cu cualkier analisis asina lo sali pesimo pa nan.

Mescos cu miles di Arubano, mi por corda den anjanan 70 y 80 partido MEP tabata uno di hendenan cu curashi cu no tabata tin miedo pa para pa nan principionan. Ta tristo pa wak cu awor e partido ey a cay den man di un grupito di probechador cobarde cu ta ataca hende anonimamente, envez di maneha nos pais cu ta locual nos comunidad ta paga nan hopi placa pa hasi.

E atake anonimo di MEP ta cuminsa cu yama mi persona un “hende di bon bida” (como sifuera esey ta algo malo). Mi mester admiti cu mi bida en berdad ta bon; mi tin un fantastico casá, un tremendo famia, bon amigo rond di mundo, y mi ta biba riba un isla magnifico. Na otro banda, mescos cualkier hende, tin cos cu ta molestiami tambe. Por ehempel: Un Gobierno sub-mediocre cu ta devastando e pais cu mi stima.

Locual mi ta hanja hopi stranjo ta cu e partido cu ta sintá den Gobierno supuestamente pa percura pa felicidad di henter nos pueblo, aparentemente no gusta ora ciudadano Arubano tin bida bon. Acaso ta nan so mag biba bon? Ta friends & family so mag biba bon a costo di e resto di nos comunidad? Ta pesey nan a introduci un BBO, hisa invoerrechten, hisa leges, hisa accijns, etc, etc. sin cu esakinan ta den nan programa?

Wel, Democracia Real SI ta boga pa un bida digno y bon pa cada Arubano (incluyendo integrantenan di MEP, pero NO a costo di pueblo). Nos lo ta feliz envez di envidioso ora nos por mira nos conciudadanonan biba bon.

E atake anonimo di MEP na dado momento ta yama nos partido pa “Chiripero”. Mi ta supone cu e palabra “kinderachtig” aki ta referi na e hecho cu den e ultimo eleccion MEP a hanja hopi mas voto cu nos partido. Esey ta un hecho, pero e autor anomimo nervioso mester corda cu ni AVP, ni MEP no a nace grandi. Hasta PPA, e partido cu mas asiento a yega di saca den historia na Aruba a nace chikito.

E autor anonimo nervioso ta sigui menciona varios iniciativa di AVP cu cual ni mi persona, ni Democracia Real no tin nada di haber (ni nos ta di acuerdo cu nan). Mi no sa kico AVP su errornan tin di haber cu nos partido, pero mi ta supone cu esaki ta producto di e autor anonimo su nerviosismo.

Dado momento e autor anonimo nervioso ta scirbi: “Alavez tin punto di accion cu debi na cierto circumstancianan tin cu wordo ehecuta ainda”. Esaki ta berdad, pero a lubida di menciona cu e circumstancianan aki ta: Un Gobierno Sub-Mediocre. Asina cu Democracia Real drenta Gobierno e problema ey lo ta drechá, y pueblo di Aruba lo por experiencia gobernacion responsabel y capaz pa cada Arubano.

Democracia Real lo sigui analisa e promesanan di MEP y compara esakinan cu locual en realidad a wordo hasí. Lo nos hasi esaki na un forma obhetivo, y sin bira nervioso, sin sconde tras di anonimidad y sin atakenan baho y cobarde. Pasobra nos SI ta kere cu promesanan di campanja t’ey pa wordo cumplí.

No Comments »

Reaccion di Serge Mansur riba MEP su nota di prensa

Sunday, February 17th, 2008

Atrobe den fin di siman cu a pasa un of mas persona di partido MEP no tabatin mihor uso di nan tempo cu ataca (entre otro) mi persona cu un nota di prensa. E biaha aki aparentemente mi apoyo pa e pensionadonan di nos pais a irita nan.

Mescos cu den pasado atrobe e nota di prensa aki ta uno anonimo, confirmando pa di tantisimo biaha cu den e partido geel tin un falta grandi di curashi. Falta curashi pa tuma decisionnan necesario pa nos pais y nos comunidad, falta curashi pa baha for di Bestuurskantoor y ricibi un manifesto di e pensionadonan (aki mester elogia Sra. Wyatt-Ras cu si a mustra cara), y falta curashi pa para tras di bo palabranan. Pero ta logico cu ningun hende lo no kier para responsabel pa un articulo asina ridiculo.

E biaha aki e nota di prensa ta purba conecta mi persona (como tambe lider di AVP) cu e problemanan di Interbank y e benta di e banco na FCCA. Ta obvio for di e contenido di e articulo cu e autor no tin ningun, pero ningun idea di kico e ta papiando, y den esaki e ta mustrando e mesun mediocridad cu e partido tin seis aña ta demonstrando den Gobierno.

Pa loke ta e problemanan di Interbank mi kier bisa bon cla cu ni mi mayornan, ni mi persona, ni ningun di mi rumannan (ni ningun di nos empresanan) a yega di fia un cent preto di Interbank cu no a wordo pagá bek cabalmente cu tur su interes. Si acaso tin hende cu no a cumpli cu e banco, sea cual sea nan faam, mi no por papia pa nan, ni wordo tení responsabel pa nan actonan.

Encuanto e desaroyonan y e problemanan di e Banco y e benta na FCCA, mi no ta kere cu esaki ta e foro pa purba splica henter un proceso complica, pero si mi kier tuma e oportunidad aki pa invita e autor di e articulo of cualkier otro persona di Partido MEP pa debati e asunto aki cu mi persona publicamente pa asina e pueblo por haya e informacion corecto y completo.

Dado momento e articulo ta bisa: “Serge Mansur no tabatin ningun tiki di verguenza di cana cu e manifestantenan diabierno ultimo”. Berguenza pa cana cu nan? Claro cu no! Tin hopi hende cu cual lo mi tin berguenza pa cana, pero no e ciudadanonan aki cu simplemente ta trece nan preocupaccionnan dilanti, y no tin miedo di mustra nan cara. Mas bien mi a sinti orguyoso di nan.

Ta tristo cu un partido cu a hasi tanto pa nos pueblo, y cu tin un historia asina glorioso, awor a yega na e punto cu su integrantenan ta sinta ofende y skirbi mentira di hende mientras cu nan ta sconde tras di anonimidad. Ta con esaki por a wordo permití? Ta con e partido di Betico por a cai den man di e grupo aki? Ta tristo, pero mas tristo ainda ta cu nan ta hibando henter nos pais abou cu nan.

Cada vez cu ami (of otro persona) critica nan maneho deficiente y nan ineptitud pa goberna, nan ta purba desvia atencion door di ataca e critico. Nunca nan no ta contesta e critica y splica nan punto. Ta bon pa cada ken puntra si mes pakico esaki ta? Pakico nan no por trece sikiera un solo punto dilanti pa defende nan “maneho”? No, nan ta prefera gasta nos placa di belasting na un campaña di publicidad pa purba convence nos cu cos ta tremendo na Aruba.

Realidad: Inflacion di mas di 10%, debe nacional di mas di Awg. 2,000,000,000, criminalidad ta subiendo, educacion y salubridad publico ta deteriorando, y cos ta bon?? Señores, cos ta bon unicamente pa esnan cu ta biba den e mundo di Friends & Family, pero den e mundo di e ciudadano Arubano cos no ta bon!

Lo mi sigui trece mi ideanan, mi pensamentonan y mi criticanan dilanti sin permiti ningun persona intimidami of desviami di esey. Y lo mi sigui apoya y cana cu esnan cu cual mi ta di acuerdo sin ningun problema.

Berguenza? Berguenza ta pa cobarde.

No Comments »

Conferencia di Prensa, Feb 7, 2008

Thursday, February 7th, 2008

Bon dia.

Awe mi kier a toca e relato di prensa di Banco Central di Siman pasá. Aunke mi sa cu ya caba tabatin varios comentario riba e relato aki, tog mi kier a contribui mi granito di arena na esaki. Den e rapport tin dos punto ta resalta.

Inflacion

E prome di esakinan ta e nivel di inflacion cu tini na Aruba. Na aña 2007 nos a alcanza e nivel increibel di 10.2% di inflacion.

Hopi hende lo bisa cu esey no ta di e hopi ey. Algo di un florin awor a bira 1.10. Pero si bo wak e bon, un inflacion asina ta nifica cu bo a perde mas di un salario completo durante cada aña, Un luna henter di trabao a wordo kitá for di bo.

Ora cu e discusionnan di BBO a tuma lugar, cada instancia a presenta su pronosticonan di e efectonan inflacionario di BBO. Tur tabata premira cu e efectonan lo ta basta fuerte. Esaki ta inclui Banco Central, ATIA, Kamer, Sindicatonan como tambe otro expertonan. Tur tabatin razon, menos un: Gobierno.

Atrobe Gobierno a tuma un decision encontra di tur conseho, y atrobe e decision a resulta di ta uno malo.

Mi kier ta hopi cla cu e responsabel principal di e inflacion aki no ta

  • petroleo,
  • comercio,
  • sindicatonan,
  • ami,
  • abo,
  • superman,
  • ni e complot internacional contra MEP.

E unico responsabel pa esaki ta e decisionnan iresponsabel y inepto di nos Gobierno.

Debe nacional

E segundo punto cu ta resalta den e rapport di Banco Central ta cu nos debe nacional a surpasa dos mil miyon florin pa prome biaha den historia na September. Nos por ta sigur cu e ta basta mas halto caba awe, cinco luna despues. Durante ultimo campaña MEP a priminti “Nos por mas”. En berdad nan tabata por mas. Pero mas malo!

Despues di tanto medida y fiyamento di placa, ta kico nos a ricibi a cambio?

  • Salubridad publico ta un desaster,
  • Educacion ta bayendo atras rapidamente,
  • Aruba ta mas sushi cu mi a yega di wak den mi bida,
  • Trafico ta congestiona y insigur,
  • Criminalidad ta aumentando rapidamente,
  • Servicionan di Gobierno ta sigui deteriora.

E unico cos cu mi por wak a cambio ta un campaña di publicidad pa purba convence nos cu cos ta bon. E ta cordami riba e borchinan cu bo ta wak na Cuba:


Realidad ta cu “No vamos nada bien“!
E situacion tristo aki a hasi cu Gobierno no por brinda e servicionan cu nos comunidad merece, ni tampoco e inversionnan necesario. Es mas, nos posicion den reaino a debilita tanto cu nos a para bira casi un pais limosnero.

No Comments »

Con Gobierno lo por yuda esnan di menos entrada?

Thursday, February 7th, 2008

Aruba a wordo hinca den un situacion caminda cu e posibilidadnan pa nos por actua pa yuda esnan di menos entrada bai dilanti ta hopi limita.

Den pasado tur Gobierno a hisa e sueldo minimo na varios ocasion (especialmente den aña di eleccion). Ta obvio cu e forma di actua aki no a duna e resultado desea (a menos si e resultado desea tabata di gana voto/eleccion). Poder di compra di hopi Arubano a bay basta atras tanto durante gobernacion di AVP como di MEP.

Hopi hende lo puntra nan mes con esaki por. Gobierno ta hisa minimumloon, Gobierno ta baha belasting, Gobierno ta introduci un AZV pa tur hende, Gobierno ta hisa pensioen, Gobierno ta pone comercio y turista paga mas belasting pa di otro banda duna bek na e “pueblo humilde”, etc.  Ta dicon nos a bai atras??

Ta berdad cu tanto MEP como AVP a mustra di ta hopi bon den bini cu iniciativa cu ta zona bon, pero pa tuma decision cu en berdad ta beneficia nos comunidad na un forma duradero y responsabel, nan falta hopi pa sinja.

Pa esnan cu a studia economia ta basta obvio cu cierto decisionan (aunke nan por zona simpatico) lo tin resultadonan negativo a largo plazo. E motivonan pa esaki por ta relativamente complica.

Por busca mas informacion riba internet tocante macro-economics na investopedia y answers.com. Esakinan ta dos site cu ta duna cierto definicion y splicacion riba e topico aki, y tambe ta provee links pa esnan cu lo kier bai mas den detaye.

Ta asina cu e Gobiernonan cu nos pais a conoce tabatin (y tin) e expertonan necesario pa por conseha nan riba e resultadonan di cierto decision. E problema ta cu e decision corecto hopi biaha ta hasi dolor un rato, y su beneficionan por laga warda algun aña, siendo cu nan gusta pensa unicamente te cu e proximo eleccion.

Aki por best compara cu un drogadicto cu sa masha bon cu e corecto ta pa e stop di uza droga. Pero e sa tambe cu pa un periodo lo e sinti hopi malo. E ora ta mas facil pa e djis sigui uza droga, y no preocupa pa futuro. Aunke e sa cu su decision ta malo a largo plazo, e ta prefera e caminda cu ta hasi menos dolor aworaki. Nos tur sa unda e mentalidad aki ta hibabo.

Nos tin 20 aña caba ta tumando e mesun decisionnan malo y ta hasiendo e mesun foutnan. Unda esaki a hiba nos? Nos poder di compra a bai hopi atras, nos pais debe un cantidad increible di placa, y e politiconan tradicional ta sigui insisti riba palabra bunita envez di decisionnan responsabel.

E locual ami ta kere cu ta importante pa cada ken corda ta cu nos por bai dilanti solamente un manera: Traha mas duro y mas eficientemente. Simplemente, nos no por pretende di bira mas rico door di traha menos, ni door di priminti hende “cos” por nada, ni door di crea rabia riba comercio, ni door di yena Gobierno cu demasiado hende.

Den historia di mundo ningun pais a yega di bai dilanti door di traha menos. Ta un problema serio cu nos Gobiernonan ta stimula hende pa exihi mas, y presta menos. Ami ta convenci cu nos mester stimula nos hendenan pa traha mas duro (Y nos tin cu paga nan bon pa esey tambe, claro).

Ta importante pa nos inspira nos comunidad pa traha duro. Trabao duro no ta nada negativo, e ta algo noble. Si nos wak un of dos generacion atras, hopi di nos hendenan cu a yega di traha den Lago tin un “Work Ethic” cu nan lo mester por yuda instila den e generacionnan mas nobo. Mescos ta conta pa nos empleadonan publico. No mucho aña atras tabatin henter un cuerpo di ambtenaar hopi motiva, y hopi responabel. Esaki a bai hopi atras durante e ultimo añanan. Ami ta convenci cu nos por mehora esaki.

Ta imprecindible pa nos drecha nos sistema di educacion pa asina e hendenan cu drenta mercado laboral por ta mas productivo, y por hanja un mihor pago. Pero esaki ta un strategia a largo plazo, y lo no yuda e miles di Arubano cu ta luchando pa por sobrebibi aworaki.

Pa por yuda esnan cu mas a sufri bao di e diferente Gobiernonan di nos pais nos mester corda cu ta un cos so ta conta: Kico y cuanto bo por cumpra cu locual bo ta hanja den bo man. Bo por duna un persona 200 extra pa luna, pero si inflacion resultante ta hasi cu su gastonan ta subi cu 250 florin, e no ta wordo yuda. Pues, nos mester sea creativo y busca solucion caminda cu e beneficio ta uno duradero y cu no ta perhudica nos economia a largo of mediano plazo.

Obviamente, hisamento di minimumloon na un forma irresponsabel ta trece cune un inflacion cu hopi biaha ta neutraliza e aumento. Tampoco no por baha loonbelasting como cu esnan cu menos entrada no ta paga esaki. Subsidio di awa, corriente of productonan di primera necesidad no ta un solucion a largo plazo.

E ora nos mester busca e caminda cu nos por trece cambio cu tin un efecto directo, y tambe cambionan cu ta bai tin efecto mas den futuro. Pa por trece un alivio a corto plazo tin varios alternativo cu nos partido ta mirando. Entre nan ta figura:

Reconsidera BBO. E Medida aki ta e culpable principal di crea un inflacion di mas di 10% den su prome aña di introduccion. Esaki ta e medida mas pisá riba lomba di nos pueblo. Mester busca un forma pa suavisa e efectonan devastador di e medida iresponsabel, sea door di elimina BBO por completo of door di restructur’e.

Nos lo busca solucionnan creativo pa ahusta wegenbelasting pa yuda esnan cu tin vehiculonan mas barata y/of mas eficiente cu combustibel. Esaki no solamente ta yuda esnan di menos recurso, pero lo yuda nos medio ambiente tambe.

Nos lo mester considera ahusta e belastingnan cu comparativamente ta pisa desproporcionalmente riba esnan di menos entrada (accijns riba combustibel?).

Lo mester analisa tur e miles di producto riba cual Gobierno di MEP a hisa Invoerrechten. Den mayoria caso e medidanan aki a dal esnan di menos entrada mas duro.

Tin otro cargonan impone door di Gobierno cu ta pisa demasiado riba esnan di menos recurso, y ta esakinan lo mester wordo mirá di serca pa mira si por alivia e peso cu esnan na mando a impone riba esnan di menos entrada.

A largo plazo lo mester busca alternativa pa baha e peso cu prijs di awa y corriente ta nifica pa nos comunidad, y lo mester uza tur herment na nos disposicion (incluyendo ahusta salario minimo na un forma responsabel) pa por percura pa e oportunidad di un bida digno pa cada un Arubano.

Na final di dia, e mihor forma pa nos tur bai dilanti ta door di duna nos comunidad e hermentnan y e incentivonan necesario pa bira mas productivo, y reforsa den nos comunidad e importancia y e valor di locual na Merca nan ta yama: An Honest Day’s Work

No Comments »

Relacionnan den Reino y Exterior

Wednesday, February 6th, 2008

Parti II di e Analisis di Programa di Gobernacion di MEP di 2001

Esaki ta e segundo edicion di un serie di articulo cu ta analisa e Programa di Gobernacion di Movimiento Electoral di Pueblo di 2001, y compara esaki cu locual a wordo hasi den realidad.

Manera a wordo trecí den e edicion anterior, e Programa di Gobernacion ta uno hopi bon hincá den otro, pero lamentablemente pa un of mas motivo durante e ultimo seis aña y pico Gobierno a desvia por completo di e locual e mes a mira como e mihor rumbo pa nos pais su gobernacion.

E articulo aki lo enfoca riba e segundo capitulo cu ta hiba e titulo “Relacion den Reino y Exterior”.

E capitulo ta habri asina: “Gobierno ta boga pa relacoinnan den Reino ta intenso y constructivo riba e diferente terenonan di cooperacion, teniendo na cuenta nos posicion autonomo ancra den Statuut. Cu gobierno Hulandes lo habri deliberacion riba e cooperacion pa desaroyo den Reino”. Palabranan bunita porcierto!

Den practica nos por a scucha cierto ministro na varios ocasion ta insulta Hulanda na un forma masha vulgar mes, mientras cu otro minister ta hasi mescos pa cu nos hermana isla Corsow. Na e momentonan aki nos relacionnan cu nos partnernan den Reino Hulandes ta masha malo mes. Esaki ta debi principalmente na e forma emocional y “kinderachtig” cu nos gobernantenan ta expresa nan mes publicamente. Esaki a yega asina leuw cu nos ta perhudicando nos hermana islanan pa algo cu nan no por yuda.

Na mes momento nos situacion financiero a hasi cu Gobierno a converti nos isla den uno limosnero den Reino. Nos posicion pa negocia cu Hulanda ta sumamente debil, y e opinion cu tanto mandatarionan como ciudadanonan hulandes tin di e Gobierno di nos isla ta hopi negativo. Lamentablemente esaki ta un impresion cu nos Gobierno merece.

Mas aleu ta menciona combatimento di comercio di droga y labamento di placa. Aki mester reconoce cu hopi esfuerzo a wordo hasí pa logra esaki. Esaki no semper a wordo hasi na e forma mas corecto, pero trabao a wordo hasí, y esaki ta obvio.

E tema di derechonan humano tambe ta wordo treci dilanti como uno riba cual lo wordo enfoca door di gobierno. Aunke Aruba ta forma parti di Reino, tog e Gobierno actual ta conocí pa intimida y persigui esnan cu e ta considera contrincante politico. Ademas di esey e trato cu e Gobierno ta duna na stranhero aki na Aruba den miles di caso ta inhumano.

E capitulo ta sigui bisa cu lo enfoca riba “tratadonan internacion riba tereno di combatimento di polucion maritimo y medio ambiente”. E Gobierno aki no solamente a logra hasi absolutamente nada pa proteha nos medio ambiente, pero activamente a contribui enormemente pa hasi Aruba mas sushi cu nunca.

Ta menciona “cooperacion bilateral, regional y interregional, en particular cu e region aki y Sur America”. En berdad varios iniciativa a wordo tuma pa loke ta trata paisnan manera Brazil, Cuba, Venezuela y te hasta China y India. Esakinan riba nan mes por wordo mira como positivo, pero e forma cu esakinan a tuma lugar tabata hopi deficiente. A exclui sector priva por completo for di e iniciativanan aki, mientras cu cualkier pais desaroya ta stimula su sector priva pa participa den e actividadnan aki como cu na e forma ey por logra exito.

Pa loke ta trata e efectonan di traficacion di droga riba nos poblacion e programa ta bisa: “Locual ta toca e banda preventivo y curativo lo mester bin un politica integra caminda educacion na school y na cas, bienestar social, cuido di adicción lo haya atencion”. Si acaso ta berdad mes cu nan a “haya atencion”, ta evidente cu nada no a wordo hasi riba e tereno aki. E cantidad di choller a crece enormemente durante e ultimo añanan, mientras cu e centronan di ciudo no ta recibi e recursonan suficiente pa hasi nan trabao.

Por ultimo ta papia di e maneho di stranhero, y cu “Lo mester bin un revision total di e ley di Admision caminda tur e departamentonan concerni por traha hunto pa un politica di migracion efectivo y eficaz”. En berdad a hasi varios cambio, y esakinan no solamente ta trancando nos economia, pero nos sistema hudicial tambe cu tur e casonan cu tin den corte.

Pa loke ta e asunto di admision di stranhero ta menciona tambe cu lo “tene debido cuenta cu e mercado laboral”. Aki tambe a faya grandemente, como cu ya caba tin un falta enorme di trahador na Aruba. Na mes momento ta dunando permiso pa loco pa construccion di proyecto, mientras cu ta negando permiso pa trahador.

No Comments »

Bon Gobernacion y Bon Administracion Publico

Wednesday, February 6th, 2008

Parti I di e Analisis di Programa di Gobernacion di MEP di 2001

Esaki ta e prome edicion di un serie di articulo cu lo sali den e proximo lunanan y cu lo enfoca riba e Programa di Gobernacion di Movimiento Electoral di Pueblo cu ta data di 2001. E Programa di Gobernacion aki ta uno cu ta consisti di 14 Seccion Principal y 25 Pagina.

Pa cualkier persona cu lesa e Programa aki lo bira hopi cla cu e Gobierno cu a sinta na 2001 cu un sosten hamas bisto na Aruba, y cu yen di esperanza, tabata sa masha bon kico nan lo mester a hasi durante nan periodo di Gobernacion. Nan pensamentonan tabata bon cla, mientras cu nan ideanan y puntonan di salida tabata logico y practico. Hasta nos por bisa cu Gabinete Oduber III tabatin un comienzo basta positivo.

Lamentablemente, locual tambe lo bira hopi obvio durante e lunanan nos dilanti, mientras cu nos ta analisa e Programa di Gobernacion aki, y compara esaki cu e realidad ta cu poco tempo despues di a sinta, e Gobierno a desvia di su propio vision y asina a perde un oportunidad cu ningun partido a yega di hanja, y cu por lo pronto lo no ripiti. Atravez di e añanan e desvio aki a hasi cu Gabinete Oduber III & IV a perde su caminda y a desperdicia un oportunidad di oro.

Pa motivonan di tempo y espacio ta imposibel pa cita cada un palabra cu ta den e documento, pero lo nos hasi nos maximo esfuerzo pa keda fiel na e letranan y e espiritu di e contenido di e documento.

E edicion aki lo enfoca riba e prome seccion di e Programa di Gobernacion cu ta titula
“Bon Gobernacion y Bon Administracion Publico”

E Seccion aki ta habri: “Gobierno ta comprometi . . . pa asumi responsabilidad pa transparencia y integridad den gobernacion, . . . “. Ta obvio cu no a logra e dos metanan aki. Pa loke ta transparencia, ta notable cu hopi decision importante (NFR, BBO, Aumento di Invoerrechten, Fringe-benefit regeling, etc.) a wordo tuma den secrecia, y nos comunidad a wordo informa di esakinan algun luna (den algun caso siman) prome cu nan a drenta na vigor. Obviamente no a duna oportunidad pa un discusion sano riba e topiconan aki. Si ta husto pa reconoce cu den algun caso (cambionan den AZV, Medidanan di 2002), si tabatin discusion. Pero ta notable cu esakinan a data for di 2002 y 2003, y ya na 2004 Gobierno no kier a scucha mas di comunidad di Aruba.

Encuanto di integridad, mester wak e Gobierno den su totalidad. Nos sa cu tin Gobernante integro den actual Gobierno, pero nan tambe mester carga responsabilidad pa e actonan di nan coleganan tanto den Gobierno como den Parlamento. Aki nos por corda un sin fin di incidente atravez di e añanan. E incidentenan aki ta varia di errornan den huicio, debilidad den moralidad personal, foutnan den sigui procedura, te na actonan cu ta duna tur aparencia di ta corupto.

No ta nos intencion di ataca ningun politico personalmente, y como cu ta trata di un analisis di henter e Gobierno, nos lo no menciona ningun di e incidentenan aki especificamente akinan. Loke si nos tin cu trece dilanti ta cu ta importante pa un politico (y sigur un minister) carga su mes cu dignidad, y percura pa su comportacion no por ni crea duda den su integridad of su caracter.

Algo mas leu den a mesun seccion ta papia di fortalece Parlamento: “Gobierno lo promove cu Parlamento por eherce su funcion di control debidamente door di crea e infrastructura necesario pa Parlamento por funciona independientemente. E forma habri di Goberna aki ta stimula participacion di gremio, partner social, y otro instancianan den e proceso di tumamento di decision, dunando contenido na nos democracia.” Palabranan bunita porcierto!

Lamentablemente henter e promesa di fortalece Parlamento a keda na nada. Durante e ultimo añanan nos por a tende palabranan manera “Stempel Parlament”, “Ja-knikker”, “Cheerleader”, etc. pa describi e parlamentarionan cu ta sostene Gobierno. E palabranan aki ta simplemente un forma pa ilustra cu realmente no a existi ningun control di parti di parlamento durante e ultimo añanan. Hasta nos por corda algun ehempel grabá caminda cu Gobernante ta duna instruccion na Parlamentario.

Pa loke ta trata participacion di representantenan di comunidad, mester bisa cu a cuminsa hopi bon, te cu, pa prome biaha den historia di nos pais, tanto comercio como sindicatonan a apoya Gobierno den introduccion di medida. Esakinan a wordo discuti den detaye, y a keda introduci sin ningun protesta of problema. E apoyo di sector priva tabata mara na algun condicion. Entre esakinan tabata introduccion di un Dialogo Nacional y tambe cu e medidanan lo a keda revoca despues di algun luna. Lamentablemente Gobierno no a cumpli cu e palabracionnan hasí e tempo ey.

Despues cu algun reunion a tuma lugar, actitud a cambia, y desde e tempo ey tur representantenan di sector prive a keda sistematicamente ignora, ataca, intimida, y tilda di ta metí den un complot internacional ala James Bond. Durante e lunanan nos dilanti lo nos papia hopi di e supuesto complot aki. Ni e integrantenan di e partido na mando lo no nenga cu representantenan di comunidad no ta wordo scucha mes (BBO ta un bon ehempel). Claro, lo nan purba hustifica esaki (principalmente mencionando e famoso complot), pero realidad ta keda realidad.

E seccion ta termina cu un promesa pa hasi e famoso Kerntakenanalyse pa determina kico ta tarea di Gobierno y kico no. Pa cu esaki e documento ta bisa: “E proceduranan lo ta transparente y e gremio y instancianan concerni lo wordo envolvi asina tanto cu ta posibel”. Mester admiti cu en berdad e kerntakenanalyse a wordo hasí, pero esaki despues di un tardanza di un periodo di gobernacion y mei (6 aña), y no prome cu a tuma miles di hende na trabao, y crea un cantidad enorme di departamentonan nobo.

Den henter e proceso di prepara y compila e rapport, ningun instancia di sector priva a wordo involvi ni consulta. Y obviamente ta sector priva ta esun cu tin cu paga e checknan cu e gobernantenan ta firma tur luna!

Awor cu e rapport ta cla e ta wordo tení secreto te ainda pa Gobierno. Pero si ta conoci caba cu e rapport ta recomenda pa elimina virtualmente tur e departamentonan cu a wordo crea durante e ultimo añanan. Esakinan, hunto cu tur e nombramentonan politico a costa y ta costando nos comunidad cientos di miyon di florin! Pero bon, e rapport a wordo hasí, y awor ta di spera cu e ta wordo hasí publico pa tin un discusion sano pa asina hunto por dicidi riba su implementacion.

Pa loke ta e sección aki por bisa cu Gobierno su falta di cumplimento cu su mesun plannan ta hopi obvio. Hasta caminda a cumpli, a hasi esaki despues di tardanzanan enorme pa cual comunidad lo sigui paga pa hopi aña largo.